Ép cừ mất bao lâu? Các yếu tố quyết định tiến độ ép và rút cừ

Thời gian ép cừ không có một con số chung; nó phụ thuộc chủ yếu vào số lượng và chiều dài thanh cừ, nền đất, thiết bị đưa vào được, giờ được phép thi công và việc cấp vật tư. Ngoài thời gian hạ cừ, chủ đầu tư còn cần tính thời gian cừ nằm lại công trình đến khi được rút. Khoảng này phụ thuộc tiến độ đào đất và thi công kết cấu, thường dài hơn nhiều so với vài ngày hạ cừ.

Bài viết giải thích từng yếu tố và các mốc nên thống nhất trong hợp đồng. Thứ tự công việc từ khảo sát đến nghiệm thu đã có trong bài quy trình thi công ép cừ C; ở đây chỉ tập trung vào câu hỏi “mất bao lâu”.

1. Tách “thời gian ép” và “thời gian cừ nằm lại”

Khi hỏi “ép cừ mất bao lâu”, nhiều người chỉ nghĩ tới những ngày máy làm việc trên công trường. Thực tế có ba khoảng thời gian khác nhau:

Báo giá thuê cừ thường tính theo thời gian, vì vậy khoảng thứ hai mới là phần ảnh hưởng nhiều tới chi phí. Xem cách tính tiền thuê theo thời gian giữ cừ trong bài thuê cừ C hay mua cừ.

2. Ước tính thời gian hạ cừ theo cách nào?

Chúng tôi không tìm được nguồn công khai đáng tin cậy về năng suất ép cừ C dùng chung cho mọi công trình, nên không đưa con số “bao nhiêu cây mỗi ngày”. Cách ước tính hợp lý là:

Thời gian hạ cừ ≈ huy động thiết bị + (tổng số thanh ÷ số thanh hạ được mỗi ca theo xác nhận của nhà thầu) + thời gian chờ vật tư, di chuyển máy và dự phòng.

Trong đó, số thanh lấy từ bản vẽ bố trí tuyến cừ; số thanh mỗi ca phải do nhà thầu xác nhận sau khảo sát, gắn với thiết bị, chiều dài thanh và điều kiện mặt bằng cụ thể. Một con số năng suất lấy từ công trình khác, không kèm điều kiện, không đủ để lập tiến độ cho công trình của bạn.

3. Các yếu tố làm nhanh hoặc chậm tiến độ ép cừ

Chiều dài tuyến và số thanh. Tuyến cừ dài, nhiều góc, nhiều đoạn chuyển hướng thì cần nhiều lần định vị và di chuyển máy hơn.

Chiều dài thanh cừ. Thanh dài hạ được sâu hơn nhưng khó vận chuyển, khó dựng trong mặt bằng chật và có thể cần thiết bị lớn hơn. Quy cách và chiều dài phải theo thiết kế; xem quy cách cừ C200, C250, C300.

Địa chất và vật cản ngầm. Lớp đất cứng, nền móng cũ, gạch đá, bê tông vụn hoặc đường ống ngầm có thể làm thanh cừ không xuống được. Khi đó phải dừng lại để xác định cách xử lý, đôi khi phải đào bỏ vật cản trước.

Thiết bị. Máy ép, búa rung hay máy đào hỗ trợ có năng suất và điều kiện làm việc khác nhau. Thiết bị nhỏ vào được hẻm nhưng thường cần nhiều thời gian hơn cho cùng khối lượng.

Lô đất hẹp giữa hai dãy nhà, tường cừ hai bên và máy đào nhỏ trong mặt bằng; ảnh minh họa.

Mặt bằng và đường vào. Trong hẻm, vật tư có thể phải trung chuyển nhiều lần, máy phải lùi ra để nhường đường. Xem những điều cần khảo sát khi ép cừ nhà phố trong hẻm.

Giờ được phép thi công. Ở khu dân cư, công việc gây tiếng ồn và vận chuyển vật tư thường bị giới hạn theo khung giờ của quy định địa phương, tổ dân phố hoặc ban quản lý khu. Hãy hỏi phường và ban quản lý trước khi chốt lịch, vì số giờ máy được chạy mỗi ngày quyết định trực tiếp số ngày thi công.

Vận chuyển vật tư. Xe chở cừ có thể bị cấm giờ hoặc hạn chế tải trọng trên một số tuyến. Nếu cừ về không kịp, máy phải chờ.

Hệ chống. Nếu nhà thầu ép cừ cũng lắp hệ văng chống, tiến độ lắp chống phải đi cùng tiến độ đào từng lớp theo thiết kế, không làm dồn một lần.

4. Cừ nằm lại bao lâu thì được rút?

Thời điểm rút cừ do đơn vị thiết kế xác định, dựa trên việc kết cấu móng hoặc tầng hầm đã đủ khả năng tiếp nhận áp lực đất thay cho tường cừ. Vì vậy thời gian cừ nằm lại phụ thuộc:

• Tiến độ đào đất và lắp hệ chống theo từng cao độ.
• Tiến độ thi công móng, sàn, tường tầng hầm và thời gian bê tông đạt cường độ yêu cầu.
• Việc lấp đất, tháo chống theo trình tự được duyệt.
• Mặt bằng sau khi xây có còn chỗ đưa máy rút vào hay không.

Thi công lớp bê tông đáy bên trong tường cừ và hệ chống; ảnh minh họa giai đoạn cừ còn nằm lại công trình.

Không nên rút sớm để giảm tiền thuê hoặc kịp bàn giao. Xem nguyên tắc và cách xử lý khe rút cừ trước khi lên lịch.

5. Bảng các mốc tiến độ nên thống nhất

Mỗi mốc nên có ngày dự kiến và điều kiện đi kèm, ví dụ “nếu chủ đầu tư bàn giao mặt bằng trống và không gặp vật cản ngầm”. Khi một mốc trễ do điều kiện thay đổi, các bên dễ đối chiếu nguyên nhân và cách tính thời gian thuê.

6. Chủ đầu tư có thể làm gì để rút ngắn tiến độ?

• Dọn mặt bằng, tháo dỡ phần nhà cũ, đánh dấu đường ống ngầm trước khi máy vào.
• Cung cấp sớm hồ sơ địa chất và bản vẽ tuyến cừ để nhà thầu chuẩn bị đúng vật tư.
• Xin trước ý kiến phường, ban quản lý về giờ thi công và chỗ dừng xe.
• Chuẩn bị nhà thầu đào đất, hệ chống để không bị “chờ nhau” sau khi hạ cừ.
• Ghi nhận hiện trạng nhà liền kề trước khi khởi công để tránh dừng việc giữa chừng vì tranh chấp.

Để có số ngày dự kiến cho công trình của bạn, hãy gửi vị trí, mặt bằng và chiều sâu đào cho Phạm Tường 5. Tiến độ sẽ được xác nhận sau khảo sát, kèm các điều kiện để đạt được.